Een rijbewijs halen is niet dezelfde uitdaging, afhankelijk van het land waarin men zich bevindt. Sommige examens beperken zich tot een snelle meerkeuzevragenlijst en een rondje om de blok, terwijl andere technische hindernisbanen, psychologische tests of zo lage slagingspercentages vereisen dat de meerderheid van de kandidaten ontmoedigd wordt.
Wat het moeilijkste rijbewijs ter wereld definieert, hangt zowel af van de strengheid van de beoordelingscriteria als van het aantal benodigde pogingen.
Japanse hervorming van 2025: een examen dat bijna onoverkomelijk is geworden
De meeste ranglijsten noemen Japan vanwege de S-vormige hindernisbaan, de millimeterprecisie bij het inparkeren en de striktheid tijdens de praktijktoets. Wat ze vergeten te vermelden, is de grote verstrenging die in oktober 2025 plaatsvond met betrekking tot de omzetting van buitenlandse rijbewijzen (gaimen kirikae).
Voor deze datum bestond de theoretische test uit 10 vragen met een slagingspercentage van 70 %. Sinds de hervorming worden kandidaten geconfronteerd met 50 vragen waarbij 90 % goede antwoorden vereist is, die betrekking hebben op juridische teksten en niet langer op eenvoudige illustraties. De verandering was ingrijpend: het slagingspercentage voor de theoretische test daalde van 92,5 % in 2024 naar 42,8 % na de hervorming, volgens de Japan Times.
Ook het praktische gedeelte is niet gespaard gebleven. Het slagingspercentage voor de praktijktoets is eind 2025 gedaald naar 13,1 %. Met andere woorden, bijna negen van de tien kandidaten zakken voor de wegproef.
Een detail maakt deze moeilijkheid nog unieker: onderdanen van 29 zogenaamde “voorkeurslanden” (Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Australië, Zuid-Korea, onder anderen) zijn vrijgesteld van deze proeven. De moeilijkheid van het Japanse rijbewijs varieert dus afhankelijk van het paspoort van de kandidaat, wat een werkelijke ongelijkheid tussen nationaliteiten creëert in de toegang tot autorijden op de archipel.
Beoordelingscriteria en uitsluitende fouten: wat de strengste examens onderscheidt
Buiten Japan onderscheiden verschillende landen zich door het ontwerp van hun beoordelingssysteem. In Kroatië wordt het proces om een rijbewijs te verkrijgen regelmatig genoemd als een van de meest veeleisende in Europa. België staat op de achtste plaats wereldwijd volgens de Zutobi-studie, met een systeem dat een hoog aantal verplichte opleidingsuren en een strenge praktijktoets combineert. Een gedetailleerde ranglijst van de verschillende nationale examens is beschikbaar op het moeilijkste rijbewijs ter wereld.
Frankrijk daarentegen hanteert vaak een kader dat als “overgereguleerd” wordt gekwalificeerd. Het systeem van aftrekbare punten na het behalen van het rijbewijs voegt een laag van complexiteit toe die in veel andere landen ontbreekt.
Wat een examen objectief moeilijker maakt dan een ander, hangt af van verschillende meetbare criteria:
- Het aantal directe uitsluitende fouten (negeren van verkeersborden, niet respecteren van voorrang, snelheidsovertredingen) die onmiddellijk tot een mislukking leiden, ongeacht de rest van de prestatie
- De duur en de inhoud van de theoretische test, variërend van enkele tientallen meerkeuzevragen tot proeven die betrekking hebben op het verkeersrecht
- Het al dan niet bestaan van aanvullende tests (psychologische proef, medische keuring, risicoperceptietest) die zelfs vóór het instappen in het voertuig worden opgelegd
- De verhouding inspecteur/kandidaat en de mate van subjectiviteit die aan de beoordelaar wordt gelaten in de beoordeling
Psychologische tests en medische proeven: wanneer het rijbewijs verder gaat dan autorijden
Sommige landen beperken zich niet tot het controleren of een kandidaat kan rijden. Ze evalueren ook zijn mentale en fysieke geschiktheid om achter het stuur te kruipen, wat de aard van het examen radicaal verandert.
In Japan moeten oudere bestuurders een cognitieve functie-test ondergaan bij het vernieuwen van hun rijbewijs. Deze test, die verschilt van het initiële examen, meet geheugen, tijdsoriëntatie en beoordelingsvermogen. Een onvoldoende resultaat kan leiden tot de verplichting tot medische consultatie, of zelfs tot intrekking van het rijbewijs.
In Finland staat het rijexamen bekend om zijn striktheid, vooral vanwege de klimatologische omstandigheden van het land. De kandidaat moet zijn vermogen bewijzen om een voertuig op gladde wegen te beheersen, wat een omgevingsmoeilijkheid toevoegt die in de meeste andere Europese landen ontbreekt.
Deze aanvullende proeven verklaren waarom internationale ranglijsten zo sterk variëren afhankelijk van de gehanteerde criteria. Een land kan een hoog slagingspercentage hebben terwijl het een van de langste opleidingsprocessen ter wereld oplegt, wat de kandidaten al ver voor het eindexamen filtert.
Het moeilijkste rijbewijs ter wereld is geen vaste titel. Japan, met zijn hervorming van 2025, neemt een bijzondere plaats in voor buitenlandse bestuurders die niet zijn vrijgesteld. Finland, Kroatië en Frankrijk stellen elk proeven die andere landen simpelweg niet vereisen. De moeilijkheid hangt uiteindelijk af van het gekozen prisma: bruto slagingspercentage, aantal opleidingsuren, strengheid van de beoordelingscriteria of het bestaan van aanvullende proeven. Geen enkele enkele indicator is voldoende om te beslissen.
